25.11.2014

Edukacyjne sensacje - O niezdarnej żonie i troskliwym mężu

Pamiętacie opowieści o niezwykłej maszynie do czytania, prezencie z Jasnej Góry dla Henryka Sienkiewicza czy modzie średniowiecznych rycerzy? Ponownie wracam do edukacyjnych ciekawostek. Dziś o pewnej niezdarnej kobiecie, która odegrała wielką rolę w historii języka polskiego.

W Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu znajduje się  "Księga Henrykowska", jeden z najważniejszych manuskryptów (czyli rękopisów) w historii języka polskiego. Dzieło będące kroniką opactwa Cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku, w latach 1227-1259 zostało napisane po łacinie przez opata Piotra.

Wyjaśniając pochodzenie nazwy wioski Brukalice, mnich zanotował zdanie, które dziś uchodzi za wielki zabytek polszczyzny, a mianowicie pierwsze zapisane zdanie w języku polskim: "Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai".

A historia tego zdania jest taka…

Rycerz czeski Bogwał "pojął za żonę córkę pewnego kleryka, chłopkę grubą i zupełnie niezdarną. Lecz trzeba wiedzieć, że za owych dni były tu w okolicy młyny wodne ogromnie rzadkie, przeto żona tego Bogwała stała bardzo często przy żarnach mieląc. Litując się nad nią mąż jej Bogwał mówił: Sine, ut ego etiam molam – to jest po polsku: Daj, ać ja pobruszę (pomielę), a ty poczywaj (odpocznij)! Tak ów Czech na zmianę mełł z żoną i często obracał kamień, tak jak żona" - napisał opat.

Jako że bruszenie, czyli mielenie ziarna, było wtedy uważane za pracę niegodną mężczyzny, Czech ten został nazwany przez sąsiadów Brukałą (zbrukany), a jego dzieci Brukalicami i od tego przezwiska pochodzi nazwa miejscowości, która istnieje do dzisiaj.

Taka właśnie na pozór banalna historia o niezdarnej żonie i  troskliwym mężu zapisała się na kartach historii. Jaki stąd wniosek? Pomagajcie jak najwięcej, bo nie wiadomo, kto kiedyś o Was napisze.

copy2_of_ksigahenrykowska.jpg

Zabytek języka polskiego - Księga Henrykowska

copy_of_800pxBook_of_Henrykw.jpg

Pierwsze, zapisane zdanie w języku polskim:

Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai

6
Dodaj Komentarz
  • 9
  • 6
  • 13
Komentarze
  • nina5525
    nina5525
    109.199.xxx.xxx
    2014-12-02 19:28 | Temat: :D
    ODPOWIEDZ

       /▒▒▒●)
         ▒▒▒)> Pozdrawiam
         ,)▓▓▒ i głosik zostawiam
        /▓▓(▒▒   
       /▓▓)▒▒▒)  
      /▓▓/▒▒▒/    
     /▓/▒▒▒/    
     /_/``""`"\_

  • ET
    ET
    109.199.xxx.xxx
    2014-11-27 10:47 | Temat: Zabytek :)
    ODPOWIEDZ

    Oooo, to było ciekawe! O pierwszym zdaniu po polsku słyszało wielu, ale o historia z nim związanej już nie koniecznie.

  • SKOKikol
    SKOKikol
    192.168.xxx.xxx
    2014-11-26 11:56 | Temat: Głosik
    ODPOWIEDZ

    Dzień dobry, głosikowo pozdrawiamy
    .•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸¸.•*´¨`*•.¸
    ___Życzymy miłego dnia____

    __________________$$$$$
    _______________$$$$$__$$
    __________$$$$__$$$$___$$
    ______$$$___$$$$________$$
    ___$$$_$$$$______________$$$$$$$
    $$$_$$$$______________$$____$$$
    $$$$_______________$$$____$$$
    $$_______________$$$____$$$
    $$____________$$$_____$$$
    _$$________$$$$____$$$$
    __$$____$$$_____$$$$
    ___$$_$$$$___$$$$
    ____$$_____$$$$
    __$$_____$$$$
    $$____$$$$ )))))))________(((((((((
    $$_$$$$
    $$$$$___$$$$$___________$$$$$
    _______$$$$$$$_________$$$$$$$
    _______$$$$$$$_________$$$$$$$
    ________$$$$$___________$$$$$

    _$$$$$_______________________$$$$$
    __$$$$$$___________________$$$$$$$
    ___$$$$$$$_______________$$$$$$$
    ______$$$$$$___________$$$$$$
    _________$$$$$$$$$$$$$$$$$
    ___________$$$$$$$$$$$$

  • stokrotka123
    stokrotka123
    94.240.xxx.xxx
    2014-11-26 10:52 | Temat: SKO ŁUGI WIELKIE
    ODPOWIEDZ


    ###__,- ŻYCZĘ UDANEGO DZIONKA
    -!-!-.I BARDZO DUŻO SŁONKA
    .<*>.<*>...WIELE RADOŚCI
    ...I TYLKO SAMYCH PRZYJEMNOŚCI.

  • spswielki
    spswielki
    89.230.xxx.xxx
    2014-11-26 07:21 | Temat: Pozdrawiamy
    ODPOWIEDZ

    *********************************************************
    Pozdrawiamy z Podlasia, z naszej szkoły, brawo, historia, historia, niektórym przypominają się czasy zajęć z hjp:)

  • pani_jola
    pani_jola
    109.173.xxx.xxx
    2014-11-25 23:16 | Temat: ZS 1 Koło
    ODPOWIEDZ

    ________________¶¶¶¶¶¶
    __________¶¶¶¶¶¶¶¶__¶¶
    _____¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶
    _¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
    ¶¶¶__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
    _¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
    ___ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ [█]¶¶¶¶¶
    ____¶¶¶¶¶ [█] ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
    _____¶¶¶¶¶¶¶`▼´¶¶¶¶¶¶
    ______¶¶¶¶¶¶¶·♥·¶¶¶¶¶
    __¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤¶¶¶¶¶¶¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤
    __¶¶¶¶¶'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¤'¶¶¶¶¶
    ¶¶¶¶¶¶¶¶¤'¤'¤'¤.,,,,,.¤'¤¶¶¶¶¶¶¶¶
    ¶¶____ ¶¶¶¶¶'¤'¤'¤'¤'¶¶¶¶¶____ ¶¶
    ¶¶_____ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶____¶¶
    _¶¶___¶¶¶¶¶________¶¶¶¶___¶¶
    __¶¶¶¶¶¶¶¶___________¶¶¶¶¶¶

    Cieplutko pozdrawiam:)